AKTUALNOŚCI / ARTYKUŁY

Psycholog radzi - rozmowa z Joanną Stachurską, psychologiem, nauczcielem Przedszkola Małych Odkrywców w Skierniewicach


W życiu każdego rodzica przychodzi taki moment kiedy musi zmierzyć się z agresywnymi zachowaniami u swojego dziecka. Szukamy wtedy skutecznych metod, aby im zapobiec, boimy się oceniania ze strony innych rodziców oraz osób postronnych. Zastanówmy się jak można poradzić sobie z tym problemem.

 

Czy agresja i złość to to samo?

     Często mylimy te dwa pojęcia. Złość to emocja, podobnie jak lęk, strach, smutek, do której każde dziecko  jak i każda osoba dorosła ma prawo. Dlatego złoszczenie się nie jest samo w sobie ani złe, ani dobre. Możemy mieć natomiast wpływ na to, co robimy, gdy czujemy złość. Złość potrafi szybko mijać, natomiast gdy jest podsycana może łatwo przerodzić się w akty agresji. Zatem złość i agresja to nie to samo, ale między jednym i drugim jest cienka granica, którą bardzo łatwo można przekroczyć.

     Agresja często, lecz nie zawsze, jest sposobem wyrażania złości. Jest to każde zamierzone działanie – w formie fizycznej lub słownej – mające na celu wyrządzenie komuś lub czemuś szkody, straty, bólu.

Agresja u dzieci może przybierać różne formy takie jak bicie innych dzieci, reagowanie złością,  płaczem, krzykiem na odmowę kupna nowej zabawki, uderzanie siebie lub rodziców, używanie wulgarnych słów i wiele innych.

 

Skąd agresja u mojego dziecka?

     Agresja może być uwarunkowana wieloma czynnikami. Z czynników biologicznych możemy wymienić „ gorący” temperament dziecka, wysoki poziom hormonów, zwłaszcza testosteronu u chłopców lub zaburzoną dynamikę przebiegu procesów nerwowych np. nadpobudliwość psychoruchową.

     Duże znaczenia w pojawieniu się zachowań agresywnych ma dom rodzinny. O ile oczywistym czynnikiem jest stosowanie przemocy wobec dziecka czy innych dorosłych, o tyle tak samo groźny jest brak czasu dla dziecka i zainteresowania jego sprawami. Inną przyczyną może być wychowanie w duchu „dziecko nie ma głosu” lub odwrotnie zbyt pobłażliwe traktowanie i przyzwolenie na stosowanie agresji wobec innych. Duże znaczenie ma wyznaczenie granic  jak i tłumaczenie dziecku już od najmłodszych lat co jest dobre, a co złe.

     Z czasem coraz ważniejszą rolę w życiu dziecka zaczyna odgrywać grupa rówieśnicza i również ona może stać się bodźcem wyzwalającym niepożądane przez rodzica zachowania.  Z jednej strony naśladowanie agresywnej postawy starszych kolegów może wydawać się bardziej atrakcyjne, z drugiej zaś grupa zmniejsza osobistą kontrolę nad swoimi zachowaniami i rozkłada za nie odpowiedzialność na wiele osób.

 

Jak uniknąć agresywnych zachowań u dziecka?

     Warto zastosować się do kilku wskazówek w myśl zasady, że lepiej zapobiegać niż leczyć. Po pierwsze i najważniejsze rozmawiajmy z naszym dzieckiem. Nie ma nic ważniejszego niż chwila spokojnej rozmowy o tym co wydarzyło się w ciągu dnia i o towarzyszących nam przy tym emocjach. Znajdźmy chwilę czasu na wspólne słuchanie muzyki lub czytania bajek, niech weekend będzie czasem dla rodziny. Bądźmy dla naszych dzieci zawsze kiedy nas potrzebują, niech wiedzą że rodzic pozostanie przy nich niezależnie od tego co się stanie.

      Ustalmy w domu zasady do których będą stosować się wszyscy domownicy i przestrzegajmy ich, dając dzieciom najlepszy przykład, gdyż to my jesteśmy dla nich najważniejszymi nauczycielami. Chwalmy każde pozytywne działanie dziecka i doceniajmy nie tylko jego wynik, ale też chęci i starania. Dodatkowo warto kontrolować to co nasze pociechy oglądają w telewizji i w Internecie. Czasem blokada rodzicielska może być naszym sprzymierzeńcem.

 

A co jeśli agresja już u nas gości?

     Nie ma złotej rady, każdy rodzic musi sam znaleźć sposób który będzie najbardziej mu odpowiadał i zadziała na jego dziecko. Na szczęście możemy czerpać z całej puli interesujących pomysłów i porad.

Jeśli dziecko nagle zaczyna zachowywać się wobec nas w sposób agresywny, należy poszukać przyczyny takiego zachowania. Zwykle zmiana zachowania dziecka ma gdzieś swoje źródło.

     Jeśli dziecko Cię uderzy złap je za ręce i stanowczym tonem, patrząc prosto w oczy, powiedz, że nie wolno bić, bo to boli. Nie reaguj jednak agresją, gdyż wzmoże to jedynie agresję u dziecka. Jeśli zareaguje ono  na Twoje zachowanie histerią odejdź od niego i bez słowa zostaw samo do czasu, aż się uspokoi (zachowując oczywiście kontrolę nad jego bezpieczeństwem). Dopiero wtedy porozmawiajcie o tym, co się wydarzyło. Nie próbuj tego robić, kiedy dziecko nadal się złości, bo tylko spotęgujesz jego furię. Przypomnij, jakie są zasady w waszej rodzinie, powiedz, że nigdy nie będziesz tolerować takich zachowań.

     Dobrym sposobem na takie akty agresji jest pozostawienie dziecka na kilka minut w miejscu odosobnienia, np. na krzesełku w rogu pokoju, by przemyślało swoje zachowanie, a następnie porozmawianie z nim o tym, co się wydarzyło.

     Zacznij stosować komunikat Ja np. „Kiedy mnie uderzyłeś zrobiło mi się bardzo przykro”. Naucz dziecko nazywać emocje.

     W przypadku agresywnych zachowań dziecka należy uzbroić się w cierpliwość. Najważniejsza jest konsekwencja i nie poddawanie się, zanim nie osiągniesz sukcesu. I pamiętaj, żeby jak najczęściej powtarzać swojemu dziecku słowa „ Kocham Cię za to, że jesteś, a nie za to co robisz”, gdyż potrzeba bliskości i bezpieczeństwa jest jedną z najważniejszych potrzeb naszych latorośli.


Wtecz Do góry